Bij mijn wekelijkse Parkinson bokssessie kwam het ter sprake: er zou een veelbelovend nieuw onderzoek zijn gedaan naar een methode om Parkinson te stoppen, af te remmen of misschien zelfs te genezen. Ik had eerlijk gezegd het nieuws hierover al een tijdje niet meer gevolgd. Dat gesprek was voor mij aanleiding om weer eens te kijken wat er nu precies bekend is en om alles op een rij te zetten. Want zulke berichten duiken met enige regelmaat op, en de koppen zijn vaak een stuk stelliger dan de wetenschap zelf.
Hoopvol nieuws uit Spanje
De aanleiding was een bericht met een opvallende kop: “Geen sciencefiction meer: in Spanje stoppen ze de ziekte van Parkinson.” Dat klinkt alsof er een doorbraak is bereikt die Parkinson kan stilzetten of genezen. Maar als je iets dieper kijkt, blijkt dat beeld een stuk genuanceerder.
Wat er speelt, is dat onderzoekers in Spanje – net als veel andere internationale groepen – werken aan nieuwe behandelstrategieën die niet alleen symptomen bestrijden, maar proberen de ziekte zelf te beïnvloeden. Denk aan gentherapie, beïnvloeding van ziekte-eiwitten en celtherapie.
Dat zijn serieuze onderzoekslijnen, maar ze bevinden zich nog in een experimentele fase. Er is op dit moment geen behandeling die bewezen Parkinson kan stoppen of genezen.
Waar gaat het onderzoek echt over?
De moderne Parkinson-onderzoeken richten zich steeds vaker op de oorzaak van de ziekte. Daarbij spelen een paar hoofdthema’s een rol:
- ophoping van het eiwit alfa-synucleïne, dat zenuwcellen beschadigt
- genetische factoren zoals LRRK2 en GBA1
- verlies van dopamine producerende hersencellen
- mogelijkheden om die processen te remmen of om cellen te vervangen
Het Spaanse onderzoek richt zich op het herstellen en beschermen van de dopamineproducerende hersencellen. Hiervoor wordt gebruikgemaakt van gentherapie. Een onschadelijk gemaakt virus wordt voorzien van een specifiek gen en vervolgens rechtstreeks in de hersenen toegediend. Daar geeft het virus hersencellen de opdracht om dopaminecellen te herstellen en te beschermen tegen verder afsterven.
Maar ook daar geldt: het gaat om vroege tot middelvroege onderzoeksfasen.
Waarom zulke koppen toch ontstaan
Waarom lezen we dan toch dat Parkinson “wordt gestopt”?
Dat komt vooral door het verschil tussen wetenschap en journalistiek. In de wetenschap wordt voorzichtig gesproken over mogelijk remmen van ziekteprogressie. In de media wordt dat al snel: stoppen van Parkinson.
Die vertaalslag maakt een groot verschil. Wat in werkelijkheid een veelbelovende hypothese of vroege studie is, wordt in de kop een bijna definitieve doorbraak.
Voorzichtig optimisme
De eerlijkheid is dat er nog geen medicijn bestaat dat Parkinson stopt of geneest. Tegelijkertijd is er wél iets veranderd in de laatste jaren: voor het eerst zijn er meerdere onderzoekslijnen die echt proberen het ziekteproces zelf aan te pakken.
Dat maakt het veld interessant en hoopvol, maar ook onzeker. Want de geschiedenis leert dat veel veelbelovende ideeën uiteindelijk niet door de laatste fases van klinisch onderzoek komen.
Tot slot
Zulke berichten roepen altijd gemengde gevoelens op. Hoop is belangrijk, maar te grote verwachtingen helpen niemand.
Misschien is de echte vooruitgang niet dat Parkinson vandaag wordt gestopt, maar dat we stap voor stap beter begrijpen wat er in de hersenen gebeurt. En dat we langzaam dichter komen bij behandelingen die de ziekte kunnen afremmen in plaats van alleen de symptomen te bestrijden.
Dat is minder spectaculair dan de krantenkop.
Maar misschien wel belangrijker.
Michel.
Wat weet jij de kern goed te relativeren en op een begrijpelijke wijze over te brengen.
Bedankt voor je reactie!